(1)మరీచి కొడుకు కశ్యప ప్రజాపతి. బ్రహ్మదేవుడి కుడి చేతి బొటన వేలి నుండి దక్షుడు అనే పురుషుడు, ఎడమచేతి బొటన వేలి నుండి ధరణి అనే స్త్రీ జన్మించారు. వారు ఇరువురికి వెయ్యి మంది మహా రుషులు జన్మించారు. (2)బ్రహ్మ మానస పుత్రులలో రెండవ వాడైన అంగిరుసున కు, ఉతధ్యుడు, బృహస్పతి, సంవర్తుడు అనే కొడుకులు పుట్టారు. బృహస్పతి దేవతలకు గురువు ఐనాడు. (3).అత్రి అనే మానసపుత్రునికి అనేక మంది మహా మునులు జన్మించారు.(4) పులస్త్యుడు అనే బ్రహ్మ మానసపుత్రునకు, రాక్షసులు జన్మించారు. (5)పులహుడు అనే మానస పుత్రునకు, కిన్నరలు, కింపురుషులు జన్మించారు.(6)క్రతువు అనే మాన సపుత్రునకు పక్షి జాతి పుట్టింది.

॥ శ్రీః ॥
12.111. అధ్యాయః 111
Mahabharata - Shanti Parva - Chapter Topics
భీష్మేణ యుధిష్ఠిరంప్రతి పరీక్షాయాః సౌంయాసౌంయత్వనిర్ధారణసాధనతాప్రతిపాదకవ్యాఘ్రగోమాయుచరితకథనం॥ 1॥
Mahabharata - Shanti Parva - Chapter Text

యుధిష్ఠిర ఉవాచ। 12-111-0x(5638)(69117)
అసౌంయాః సౌంయరూపేణ సౌంయాశ్చాసౌంయరూపిణః।
తాదృశాన్పురుషాంస్తాత కథం విద్యామహే వయం॥ 12-111-1(69118)
భీష్మ ఉవాచ। 12-111-2x(5639)
అత్రాప్యుదాహరంతీమమితిహాసం పురాతనం।
వ్యాఘ్రగోమాయుసంవాదం తం నిబోధ యుధిష్ఠిర॥ 12-111-2(69119)
పురికాయాం పురి పురా శ్రీమత్యాం పౌరికో నృపః।
పరరింసాపరః క్రూరో బభూవ పురుషాధమః॥ 12-111-3(69120)
స త్వాయుషి పరిక్షీణే జగామానీప్సితాం గతిం।
గోమాయుత్వం చ సంప్రాప్తో దూషితః పూర్వకర్మణా॥ 12-111-4(69121)
సంస్మృత్య పూర్వజాతిం స్వాం నిర్వేదం పరమం గతః।
న భక్షయంతి మాంసాని పరైరుపహృతాన్యపి॥ 12-111-5(69122)
అహింసా సర్వభూతేషు సత్యవాక్ సుదృఢవ్రతః।
చకార చ యథాకాలమాహారం పతితైః ఫలైః॥ 12-111-6(69123)
`పర్ణహారః కదాచిచ్చ నియమవ్రతవానపి।
కదా చదుదకేనాపి వర్తయన్న తు యంత్రితః॥' 12-111-7(69124)
శ్మశానే తస్య చావాసో గోమాయోః సంమతోఽభవత్।
జన్మభూంయనురోధాచ్చ నాన్యం వా సమరోచయత్॥ 12-111-8(69125)
తస్య శౌచమమృష్యంతస్తే సర్వే సహజాతయః।
చాలయంతి స్మ తాం బుద్ధిం వచనైః ప్రశ్రయోత్తరైః॥ 12-111-9(69126)
వసన్పితృవనే రౌద్రే శౌచం లంభితుమిచ్ఛసి।
ఇయం విప్రతిపత్తిస్తే యదా త్వం పిశితాశనః॥ 12-111-10(69127)
తత్సమానో భవాత్సమాభిర్భక్ష్యం దాస్యామహే వయం।
భుంక్ష్వ శౌచం పరిత్యజ్య యద్ధి భుక్తం తదస్తి తే॥ 12-111-11(69128)
ఇతి తేషాం వచః శ్రుత్వా ప్రత్యువాచ సమాహితః।
మధురైః ప్రశ్రితైర్వాక్యైర్హేతుమద్భిరనిష్ఠురైః॥ 12-111-12(69129)
అప్రమాణా ప్రసూతిర్మే శీలతః క్రియతే కులం।
ప్రార్థయామి చ తత్కర్మ యేన విస్తీర్యతే యశః॥ 12-111-13(69130)
శ్మశానే యది మే వాసః సమాధిర్మే నిశాంయతాం।
ఆత్మా ఫలతి కర్మాణి నాశ్రమో ధర్మలక్షణం॥ 12-111-14(69131)
ఆశ్రమే యో ద్విజం హన్యాద్దానం దద్యాదనాశ్రమే।
కింతు తత్పాతకం న స్యాత్తద్వా దానం వృథా భవేత్॥ 12-111-15(69132)
భవంతః స్వార్థలోభేన కేవలం భక్షణే రతాః।
అనుబంధేషు యే దోషాస్తాన్న పశ్యంతి మోహితాః॥ 12-111-16(69133)
అప్రత్యయకృతాం గర్హ్యామర్థాపనయదూషితాం।
ఇహ చాముత్ర చానిష్టాం తస్మాద్వృత్తిం న రోచయే॥ 12-111-17(69134)
తం శుచిం పండితం మత్వా శార్దూలః ఖ్యాతవిక్రమః।
కృత్వాఽఽత్మసదృశీం పూజాం సాచివ్యేఽవరయత్స్వయం॥ 12-111-18(69135)
శార్దూల ఉవాచ। 12-111-19x(5640)
సౌంయ విజ్ఞాతరూపస్త్వం గచ్ఛ యాత్రాం మయా సహ।
వ్రియంతామీప్సితా భోగాః పరిహార్యాశ్చ పుష్కలాః॥ 12-111-19(69136)
తీక్ష్ణా ఇతి వయం ఖ్యాతా భవంతం జ్ఞాపయామహే।
మృదుపూర్వం ప్రశాధి త్వం శ్రేయశ్చాధిగమిష్యసి॥ 12-111-20(69137)
భీష్మ ఉవాచ। 12-111-21x(5641)
అథం సంపూజ్య తద్వాక్యం మృగేంద్రస్య మహాత్మనః।
గోమాయుః ప్రశ్రితం వాక్యం బభాషే కించిదానతః॥ 12-111-21(69138)
సదృశం మృగరాజైతత్తవ వాక్యం మదంతరే।
యత్సహాయాన్మృగయసే ధర్మార్థకుశలాఞ్శుచీన్॥ 12-111-22(69139)
న శక్యం హ్యనమాత్యేన మహత్త్వమనుశాసితుం।
దుష్టామాత్యేన వా వీర శరీరపరిపంథినా॥ 12-111-23(69140)
సహాయాననురక్తాంశ్చ నయజ్ఞానుపసంహితాన్।
పరస్పరమసంతుష్టాన్విజిగీషూనలోలుపాత్॥ 12-111-24(69141)
అనతీతోపదాన్ప్రాజ్ఞాన్హితే యుక్తాన్మనస్వినః।
పూజయేథా మహాభాగ యథా భ్రాతృన్యథా పితౄన్॥ 12-111-25(69142)
న త్వేవ మమ సంతోషాద్రోచతేఽన్యన్మృగాధిప।
న కామయే సుఖాన్భోగానైశ్వర్యం వా త్వదాశ్రయం॥ 12-111-26(69143)
న యోక్ష్యతి హి మే శీలం తవ భృత్యైః పురాతనైః।
తే త్యాం విభేదయిష్యంతి దుఃఖశీలా మదంతరే॥ 12-111-27(69144)
సంశ్రయః శ్లాఘనీయస్త్వమన్యేషామపి భాస్వతాం।
కృతాత్మా సుమహాభాగః పాపకేష్వప్యదారుణః॥ 12-111-28(69145)
దీర్ఘదర్శీ మహోత్సాహః స్థూలలక్షో మహాబలః।
కృతే చామోఘకర్తాఽసి భాగ్యైశ్చ సమలంకృతః॥ 12-111-29(69146)
కింతు స్వేనాస్మి సంతుష్టో దుఃఖా వృత్తిరనుష్ఠితా।
సేవాయాం చాపి నాభిజ్ఞః స్వచ్ఛందేన వనేచరః॥ 12-111-30(69147)
ప్రాజ్ఞోపక్రోశదోషాశ్చ సర్వే సంశ్రయవాసినాం।
వనచర్యా తు నిఃసంగా నిర్భయా విరవగ్రహా॥ 12-111-31(69148)
నృపేణ హియమాణస్య యత్తిష్ఠతి భయం హృది।
న తత్తిష్ఠతి తుష్టానాం వనే మూలఫలాశినాం॥ 12-111-32(69149)
పానీయం వా నిరాయాసం స్వాద్వన్నం వా గుణోత్తరం।
విచార్య ఖలు పశ్యామి తత్సుఖం యత్ర నిర్వృత్తిః॥ 12-111-33(69150)
అపరాధైర్న తావంతో భృత్యాః శిష్టా నరాధిపైః।
అపజాతైర్యథా భృత్యా దూషితాః నిధనం గతాః॥ 12-111-34(69151)
యది వా తన్మమా కార్యం మృగేంద్ర యది మన్యసే।
సమయం కృతమిచ్ఛామి వర్తితవ్యం యథావిధి॥ 12-111-35(69152)
మదీయా మాననీయాస్తే శ్రోతవ్యం చ హితం వచః।
కల్పితా యా చ మే వృత్తిః సా భవేత్త్వయి సుస్థిరా॥ 12-111-36(69153)
న ------- సచివైః సహ కర్హిచిత్।
తీతిమంతః పరీప్సంతో వృథా బ్రూయుః పరే మయి॥ 12-111-37(69154)
ఏక ఏకేన సంగంయ రహో బ్రూయాం హితం వచః।
నచ తే శాతికార్యేషు ప్రష్టత్ర్యోఽస్మి హితాహితే॥ 12-111-38(69155)
--- --- పశ్చాచ్చ న హింస్యాః సచివాస్త్వయా।
మదీయానాం చ కుపితో మా త్వం దండం నిపాతయేః॥ 12-111-39(69156)
భీష్మ ఉవాచ। 12-111-40x(5642)
ఏవమస్త్వితి తేనాసౌ మృగేంద్రేణాభిపూజితః।
ప్రాప్తవాన్మతిసాచివ్యం గోమాయుర్వ్యాఘ్రచోదితః॥ 12-111-40(69157)
తం తథా సత్కృతం దృష్ట్వా యుజ్యమానం చ కర్మసు।
ప్రాద్విషన్కృతసంఘాతాః పూర్వభృత్యా ముహుర్ముహుః॥ 12-111-41(69158)
మిత్రబుద్ధ్యా చ గోమాయుం సాంత్వయిత్వా ప్రవేశ్య చ।
దోషేషు సమయాన్నేతుమిచ్ఛంత్యశుభబుద్ధయః॥ 12-111-42(69159)
అన్యథా హ్యుషితాః పూర్వం పరద్రవ్యాపహారిణః।
అశక్తాః కించిదాహర్తుం ద్రవ్యం గోమాయుయంత్రితాః॥ 12-111-43(69160)
వ్యుత్థానం చాత్ర కాంక్షద్భిః కథాభిః ప్రతిలోభ్యతే।
ధనేన మహతా చైవ బుద్ధిరస్య విలోభ్యతే॥ 12-111-44(69161)
న చాపి స మహాప్రాజ్ఞస్తస్మాద్వైర్యాచ్చచాల హ।
అథాస్య సమయం కృత్వా వినాశాయ స్థితాః పరే॥ 12-111-45(69162)
ఈప్సితం తు మృగేంద్రస్య మాంసం యత్తత్ర సంస్కృతం।
అపనీయ స్వయం తద్ధి తైర్న్యస్తం తస్య వేశ్మని॥ 12-111-46(69163)
యదర్థం చాప్యపహృతం యేన తచ్చైవ మంత్రితం।
తస్య తద్విదితం సర్వం కారణార్థం చ మర్షితం॥ 12-111-47(69164)
సమయోఽయం కృతస్తేన సాచివ్యముపగచ్ఛతా।
నోపఘాతస్త్వయా కార్యో రాజన్మైత్రీమిహేచ్ఛతా
`ఇతి తస్య చ మంత్రస్య స్థిత్యర్థం తదుపేక్షితం॥ 12-111-48(69165)
[క్షుధితస్య మృగేంద్రస్య భోక్తుమభ్యుత్థితస్య చ]
భోజనే చోపహర్తవ్యే తన్మాంసం నహ్యదృశ్యత।
మృగరాజేన చాజ్ఞప్తం మృగ్యతాం చోర ఇత్యుత॥ 12-111-49(69166)
కృతకైశ్చాపి తన్మాంసం మృగేంద్రాయ నివేదితం।
సచివేనాపనీతం తే విదుషా ప్రాజ్ఞమానినా॥ 12-111-50(69167)
సరోషస్త్వధ శార్దూలః శ్రుత్వా గోమాయుచాపలం।
బభూవామర్షితో రాజా వధం చాస్య వ్యరోచయత్॥ 12-111-51(69168)
ఛిద్రం తు తస్య తదృష్ట్వా ప్రోచుస్తే పూర్వమంత్రిణః।
సర్వేషామేవ సోఽస్మాకం వృత్తిభంగే ప్రవర్తతే।
నిశ్చిత్యైవం పునస్తస్య తే తత్కర్మణ్యవర్తయన్॥ 12-111-52(69169)
ఇదం తస్యేదృశం కర్మ కిం తేన న కృతం భవేత్।
శ్రుతశ్చ స్వామినా పూర్వం యాదృశో నైవ తాదృశః॥ 12-111-53(69170)
వాఙ్భాత్రేణైవ ధర్మిష్ఠః స్వభావేన తు దారుణః।
ధర్మచ్ఛఝా హ్యయం పాపో వృథాచారపరిగ్రహః॥ 12-111-54(69171)
కార్యార్థం భోజనాద్యేషు వ్రతేషు కృతవాఞ్శ్రమం।
యది విప్రత్యయో హ్యేష తదిదం దర్శయాం తే॥ 12-111-55(69172)
తన్మాంసం తైశ్చ గోమాయోస్తత్క్షణాదాశు ఢౌకితం॥ 12-111-56(69173)
మాంసాపనయనం శ్రుత్వా వ్యాఘ్రస్తేషాం చ తద్వచః।
ఆజ్ఞాపయామాస తదా గోమాయుర్వధ్యతామితి॥ 12-111-57(69174)
గోమాయోర్వ్యసనం శ్రుత్వా శార్దూలజననీ తతః।
మృగరాజం హితైర్వాక్యైః సంబోధయితుమాగమత్॥ 12-111-58(69175)
పుత్ర నైతత్త్వయా గ్రాహ్యం కపటారంభసంయుతం।
కర్మ సంఘర్షజైర్దోషైర్దుష్యేతాశుచిభిః సుచిః॥ 12-111-59(69176)
నోచ్ఛ్రితం సహతే కశ్చిత్ప్రక్రియా వైరకారికా।
శుచేరపి హి యుక్తస్య దోష ఏవ నిపాత్యతే॥ 12-111-60(69177)
[మునేరపి వనస్థస్య స్వాని కర్మాణి కుర్వతః
ఉత్పాద్యంతే త్రయః పక్షా మిత్రోదాసీనశత్రవః॥] 12-111-61(69178)
లుబ్ధానాం శుచయో ద్వేష్యాః కాతరాణాం తరస్వినః।
మూర్ఖాణాం పండితా ద్వేష్యా దరిద్రాణాం మహాధనాః।
అధార్మికాణాం ధర్మిష్ఠా విరూపాణాం సురూపిణః॥ 12-111-62(69179)
బహ పండితా మూర్ఖా లుబ్ధా మాయోపజీవినః।
ఆహుంర్దోషమదోషస్య బృహస్పతిమతేరపి॥ 12-111-63(69180)
సున్య్రస్తం తే గృహే మాంసం యదద్యాపహృతం తవ।
నేచతే దీయమానం చ సాధు తావద్విధీయతాం॥ 12-111-64(69181)
అసయాః సత్యసంకాశాః సత్యాశ్చాసత్యదర్శనాః।
దృశ్యంతే వివిధా భావాస్తేషు యుక్తం పరీక్షణం॥ 12-111-65(69182)
తలవద్దృశ్యతే వ్యోమ ఖద్యోతో హవ్యవాడివ।
న చైవాస్తి తలం వ్యోంని ఖద్యోతే న హుతాశనః॥ 12-111-66(69183)
తస్మాత్ప్రత్యక్షదృష్టోఽపి యుక్తో హ్యర్థః పరీక్షితుం।
పరీక్ష్య జ్ఞాపయన్నర్థాన్న పశ్చాత్పరితప్యతే॥ 12-111-67(69184)
న దుష్కరమిదం పుత్రం యత్ప్రభుర్ఘాతయేత్పరం।
శ్లాఘనీయా యశస్యా చ లోకే ప్రభవతాం క్షమా॥ 12-111-68(69185)
స్థాపితోఽయం త్వయా పుత్ర సామంతేష్వపి విశ్రుతః।
దుఃఖేనాసాద్యతే పాత్రం ధార్యతామేష తే సుహృత్॥ 12-111-69(69186)
దూషితం పరదోషైర్హి గృహ్ణీతే యోఽన్యథా శుచిం।
స్వయం సందూషితామాత్యః క్షిప్రమేవ వినశ్యతి॥ 12-111-70(69187)
ఏతస్మాదరిసంఘాతాద్గోమాయోః కశ్చిదాగతః।
ధర్మాత్మా తేన చాఖ్యాతం యథైతత్కపటం కృతం॥ 12-111-71(69188)
తతో విజ్ఞాతచారిత్రః సత్కృత్య స విమోక్షితః।
పరిష్వక్తశ్చ సస్నేహం మృగేంద్రేణ పునః పునః॥ 12-111-72(69189)
అనుజ్ఞాయ మృగేంద్రం తు గోమాయుర్నీతిశాస్త్రవిత్।
తేనామర్షేణ సంతప్తః ప్రాయమాసితుమైచ్ఛత॥ 12-111-73(69190)
గోమాయుం తు స శార్దూలః స్నేహాత్ప్రసృతలోచనః।
న్యవారయత్స ధర్మిష్ఠం పూజయా ప్రతిపూజయన్॥ 12-111-74(69191)
తం స గోమాయురాలోక్య స్నేహాదాగతసంభ్రమః।
బభాషే ప్రణతో వాక్యం బాష్పగద్గదయా గిరా॥ 12-111-75(69192)
పూజితోఽహం త్వయా పూర్వం పశ్చాచ్చైవ విమానితః।
పరేషామాస్పదం నీతో వస్తుం నార్హాంయహం త్వయి॥ 12-111-76(69193)
అసంతుష్టాశ్చ్యుతాః స్థానాన్మానాత్ప్రత్యవరోపితాః।
స్వయం చోపద్రుతా భృత్యా యే చాప్యుపహితాః పరైః॥ 12-111-77(69194)
పరిక్షీణాశ్చ లుబ్ధాశ్చ క్రుద్ధా భీతాః ప్రతారితాః।
హృతస్వా మానినో యే చ త్యక్తోపాత్తా మహేప్సవః॥ 12-111-78(69195)
సంలాలితాశ్చ యే కేచిద్వ్యసనౌఘప్రతీక్షిణః।
అంతర్హితాః సోహపృతాస్తే సర్వేఽపరసాధనాః॥ 12-111-79(69196)
అవమానేన యుక్తస్య స్థాపితస్య చ మే పునః।
కథం యాస్యసి విశ్వాసమహమేష్వామి వా కథం॥ 12-111-80(69197)
సమర్థ ఇతి సంగృహ్య స్థాపయిత్వా పరీక్షితః।
కృతం చ సమయం భిత్త్వా త్వయాఽహమవమానితః॥ 12-111-81(69198)
ప్రథమం యః సమాఖ్యాతః శీలవానితి సంసది।
న వాచ్యం తస్య వైగుణ్యం ప్రతిజ్ఞాం పరిరక్షతా॥ 12-111-82(69199)
ఏవం చావమతస్యేహ విశ్వాసం మే న యాస్యసి।
త్వయి చాపేతవిశ్వాసే మమోద్వేగో భవిష్యతి॥ 12-111-83(69200)
శంకితస్త్వమహం భీతః పరే చ్ఛిద్రానుసారిణః।
అస్త్రిగ్ధాశ్చైవ దుస్తోషాః కర్మ చైతద్బహుచ్ఛలం॥ 12-111-84(69201)
దుఃఖేన శ్లిష్యతే భిన్నం శ్లిష్టం దుఃఖేన భిద్యతే।
భిన్నశ్లిష్టే తు యా ప్రీతిర్న సా స్నేహేన వర్ధతే॥ 12-111-85(69202)
కశ్చిత్తవ హితే భర్తుర్దృశ్యతే న పరాత్మనః।
కార్యాపేక్షా హి వర్ంతతే భావస్త్రిగ్ధాః సుదుర్లభాః॥ 12-111-86(69203)
సుదుఃఖం పురుషజ్ఞానం చిత్తం హ్యేషాం చలాచలం।
సమర్థో వాప్యశంకో వా శతేష్వేకోఽధిగంయతే॥ 12-111-87(69204)
అకస్మాత్ప్రక్రియా నౄణామకస్మాచ్చాపకర్షణం।
శుభాశుభే మహత్త్వం చ ప్రహర్తుం బుద్ధిలాఘవం॥ 12-111-88(69205)
భీష్మ ఉవాచ। 12-111-89x(5643)
ఏవంవిధం సాంత్వముక్త్వా ధర్మకామార్థహేతుమత్।
ప్రసాదయిత్వా రాజానం గోమాయుర్వనమభ్యగాత్॥ 12-111-89(69206)
అగృహ్యానునయం తస్య మృగేంద్రస్య చ బుద్ధిమాన్।
గోమాయుః ప్రాయమాసీనస్త్యక్త్వా దేహం దివం యయౌ॥ ॥ 12-111-90(69207)

ఇతి శ్రీమన్మహాభారతే శాంతిపర్వణి రాజధర్మపర్వణి ఏకాదశాధికశతతమోఽధ్యాయః॥ 111॥

Mahabharata - Shanti Parva - Chapter Footnotes

12-111-10 విప్రతిపత్తిర్విపరీతా బుద్ధిః॥ 12-111-16 అనుబంధేషు పరిణామేషు॥ 12-111-17 అప్రత్యయోఽసంతోషస్తేన కృతాం। అర్థాపనయో ధర్మహానిః॥ 12-111-19 యాత్రాం రాజకార్యం గచ్ఛ ప్రాప్నుహి। పరిహార్యాశ్చానీప్సితాః॥ 12-111-20 జ్ఞాపయామహే సూచయామహే॥ 12-111-22 మదంతరే మన్నిమిత్తం॥ 12-111-23 న శక్యం। రాజ్ఞేతి శేషః॥ 12-111-26 -- ----- -- సంతోశదితి ట. డ. థ. ద. పాఠః॥ 12-111-27 యోక్ష్యతి యోగం ప్రాప్స్యతి। దుఃఖశీలా భవిష్యంతి॥ 12-111-29 స్థూలలక్షో బహుప్రదః॥ 12-111-31 ఉపక్రోధో నిందా తజ్జా దోషా ఉపక్రోశదోషాః సంతి॥ 12-111-33 యత్ర నిర్వృతిః సుఖం తత్ఖలు సుఖం స్వర్గం పశ్యామి। నిర్వృతిః సుస్థితిరితి వా॥ 12-111-34 శిష్టాః కృతదండః॥ 12-111-46 తస్య గోమాయోర్వేశ్మని॥ 12-111-47 తస్య గోమాయోః। కారణార్థం స్వస్య బంధవిచ్ఛేదో భవత్వితి హేతోరిత్యర్థః॥ 12-111-51 పరోక్షస్త్వథ ఇతి ట. ద. పాఠః॥ 12-111-55 విప్రత్యయోఽవిశ్వాసః॥ 12-111-56 గోమాయోర్గృహే ఢౌకీతం ప్రవేశితం మాంసం ప్రదర్శయామాసురిత్యర్థః। తత్క్షణాదేవ దర్శితం ఇతి ద. పాఠః॥ 12-111-58 శార్దూలస్య వచః శ్రుత్వా ఇతి ఝ. పాఠః॥ 12-111-59 సంఘర్షజైః స్పర్ధోత్థైః॥ 12-111-60 ప్రక్రియా ప్రకృష్టం కర్మ॥ 12-111-66 తలవత్ అవాఙ్భుస్వకటాహగర్భవత్॥ 12-111-68 ప్రభవతాం ప్రభూణాం॥ 12-111-71 గోమాయోశ్చారః॥ 12-111-73 ప్రాయం మరణార్థముపవేశనం ఆసితుం ఆచరితుం॥ 12-111-76 వక్తుం నార్హోస్ంయహం త్వయా ఇతి ట. డ. ద. పాఠః॥ 12-111-79 అపరసాశ్చ అధనాశ్చేతి అపరసాధనాః। ప్రీతిశూన్యా నిర్ఘనాశ్చేత్యర్థః॥ 12-111-84 ఛిద్రానుదర్శినః ఇతి ఝ. పాఠః॥ 12-111-87 పురుషజ్ఞానం సుదుఃఖం దుర్లభం యత ఏషాం నృపాణాం చిత్తం చలాచలమస్థిరం గంయతే జ్ఞాయతే సుపురుషజ్ఞానం దుర్ధటమిత్యర్థః॥ 12-111-88 ప్రక్రియా మహీకరణం బుద్ధేర్లాఘవం తుచ్ఛత్వమేవ హేతుః॥ 12-111-89 ప్రసాదయిత్వా ప్రసాద్య॥ 12-111-90 అగృహ్య అగృహీత్వా॥

www.sanatanadharm.com - play store app (sanatana dharm)

"Bharathiya Sanatana Dharm" and Sanatana Dharmam & Dharmo rakshati Rakshitha logo are our trademarks. Unauthorised use of "Sanatana Dharmam & Dharmo rakshoati Rakshitha" and the logo is not allowed. Copyright © sanatanadharm.com All Rights Reserved . Made in India.